Tasarım ve baskı sözlüğü

Logonun yazısız, simge kısmı. Profil görseli, uygulama ikonu ve mühür gibi dar alanlarda tek başına kullanılır.

İşin başında tasarımcıya verilen kısa bilgi: ne isteniyor, kime hitap ediyor, nerede kullanılacak, ne zamana lazım. İyi bir brief revizyon sayısını azaltır.

Yazı tipi dosyası. Ücretsiz ve lisanslı olanları vardır; markada kullanılan fontun ticari kullanım hakkı olmalıdır.

Bir tasarımda neyin önce, neyin sonra okunacağının sırası. Boyut, kalınlık ve renkle kurulur; en önemli bilgi ilk göze çarpan olur.

Öğelerin ortak bir çizgiye yaslanması. Aynı kenardan başlayan satırlar tasarımı derli toplu gösterir.

İki öğe arasındaki fark: açık ile koyu, büyük ile küçük, kalın ile ince. Yazı ile zemin arasındaki kontrast yetersizse yazı okunmaz.

Logonun yanında renkler, yazı tipleri, kartvizit, antetli kâğıt ve sosyal medya şablonları gibi markanın görünen bütün parçaları. Hepsinin aynı elden çıkmış gibi durmasını sağlar.

Markanızın adını ve işaretini taşıyan, her yerde aynı biçimde kullanılan görsel. Yalnızca yazıdan, yalnızca simgeden ya da ikisinden birlikte oluşabilir.

Logonun çevresinde boş bırakılması gereken en az alan. Başka yazı ya da görsel bu alana girmez; logo sıkışmış görünmez.

Aynı logonun farklı yerler için hazırlanmış hâlleri: yatay, dikey, yalnızca ikon, beyaz ve tek renk. Her zemin ve ölçü için uygun olanı kullanılır.

Logonun, renklerin ve yazı tiplerinin nasıl kullanılacağını anlatan belge. Matbaa, ajans ya da yeni bir çalışan aynı kuralları buradan okur.

Tasarımın gerçek bir ürün üzerinde gösterildiği sunum görseli: kartvizit, tabela, ambalaj ya da telefon ekranı. İş basılmadan önce nasıl duracağını görmenizi sağlar.

Yazı ve görsellerin çevresinde bilerek boş bırakılan alan; beyaz alan da denir. Tasarımı ferahlatır ve önemli olanı öne çıkarır.

Markanın kullandığı ana ve yardımcı renkler. Her rengin ekran (HEX, RGB) ve baskı (CMYK, Pantone) kodu marka kılavuzunda yazar.

Sunulan tasarım üzerinde istenen değişiklik turu. Kaç tur revizyonun fiyata dahil olduğu işin başında belirlenir.

Yazının seçimi ve düzeni: hangi yazı tipi, hangi büyüklük, ne kadar satır ve harf aralığı. Markanın sesini logodan sonra en çok bu belirler.

Vektör dosya türleri. AI tasarım programının kaynak dosyasıdır; EPS'i matbaa, tabela ve promosyon firmaları sık ister.

Matbaanın kullandığı dört mürekkep: camgöbeği, macenta, sarı ve siyah. Baskıya giden dosya CMYK hazırlanır; ekrandaki parlak renkler baskıda biraz daha mat çıkabilir.

Yazıların harf olmaktan çıkarılıp çizime dönüştürülmesi. Dosya, o fontun yüklü olmadığı bir bilgisayarda ya da matbaada açıldığında yazı bozulmaz.

Bir inçe düşen nokta sayısı. Yakından bakılan baskılarda 300 DPI kullanılır; afiş ve roll‑up gibi uzaktan bakılan işlerde 150 DPI çoğu zaman yeterlidir.

Yalnızca siyah, beyaz ve aradaki grilerden oluşan görüntü. Gazete ilanı ya da tek renk fotokopi gibi renksiz baskılarda kullanılır; logonuzun burada da okunması gerekir.

Bir rengin web'deki yazılışı: # işaretiyle başlayan altı haneli kod (ör. #FF4112). RGB değerinin kısa hâlidir.

Bir rengi ton, doygunluk ve açıklık olarak tarif etme yolu. Aynı rengin daha açık ya da daha koyu hâlini bulmak için kullanılır; daha çok web tarafında karşınıza çıkar.

Tasarımın düzenlenebilir asıl dosyası (çoğunlukla AI ya da PSD); açık dosya da denir. Başka bir tasarımcı ya da matbaa değişiklik yapacaksa bu dosya gerekir.

Her rengin bir numarayla tanımlandığı hazır mürekkep sistemi. Renk her baskıda aynı çıksın istendiğinde CMYK karışımı yerine o numaralı mürekkeple basılır.

Herkesin açabildiği dosya türü. Vektör olarak kaydedilmiş PDF, matbaaya dosya göndermenin en yaygın yoludur.

Noktalardan oluşan görsel (fotoğraf, PNG, JPG). Büyütüldükçe bulanıklaşır; boyutu baştan yeterli olmalıdır.

Piksel dosya türleri. PNG şeffaf arka planı destekler ve logo için uygundur; JPG fotoğraflarda küçük dosya boyutu verir ama arka planı her zaman doludur.

Ekranların kullandığı renk sistemi: kırmızı, yeşil ve mavi ışığın karışımı. Web sitesi, sosyal medya ve sunum dosyaları RGB hazırlanır.

Web için vektör dosya. Her ekranda keskin kalır ve boyutu küçüktür; web sitesinde logo için ilk tercihtir.

Logonun arkasının boş olması; logo hangi zemine konursa oraya oturur. PNG ve SVG şeffaf olabilir, JPG olamaz.

Çizgi ve eğrilerden oluşan dosya türü. Ne kadar büyütülürse büyütülsün keskin kalır; logolar bu yüzden vektör hazırlanır.

Yüzeyi kaplanmamış, mat ve üzerine kalemle yazılabilen kâğıt. Antetli kâğıt, zarf ve bloknotta kullanılır.

Ürünün numarasını kasadaki okuyucunun okuyabildiği çizgilere çeviren işaret. Mağazada satılacak ürünlerde numara GS1 Türkiye'den alınır.

Kutu, etiket ya da özel şekilli bir işin nereden kesilip nereden katlanacağını gösteren çizim. Ambalaj tasarımı bu çizimin üzerine yapılır.

Kalın ve sert karton. Kartvizit, davetiye, etiket ve küçük kutularda kullanılır.

Kalıpsız, doğrudan dosyadan yapılan baskı. Az adetli ve acil işlere uygundur; adet arttıkça ofset daha ekonomik olur.

Kâğıdın kalıpla kabartılması ya da çökertilmesi. Mürekkep kullanılmadan, dokununca hissedilen bir iz bırakır.

Kâğıdın bir metrekaresinin gram cinsinden ağırlığı; kalınlığın göstergesidir. Broşürde 115–170 gr, kartvizitte 350 gr yaygındır.

Kesim kenarından içeride kalan, yazı ve logonun durması gereken bölge. Kenara çok yakın duran yazı kesimde zarar görebilir.

Baskının nereden kesileceğini gösteren, köşelerdeki ince çizgiler. Baskıya hazır dosyada taşma payıyla birlikte bulunur.

Kâğıdın katlandığı yer. Broşürün kaç kırımlı olacağı (tek kırım, iki kırım) sayfa düzenini ve ölçüyü belirler.

Ağartılmamış, kahverengi ve doğal görünümlü kâğıt. Ambalaj, çanta ve etikette tercih edilir; üzerine basılan renkler olduğundan koyu çıkar.

Yüzeyi kaplanmış, pürüzsüz kâğıt; renkleri canlı gösterir. Mat ve parlak türleri vardır; broşür, katalog ve afişte en sık kullanılan kâğıttır.

Baskının üzerine sürülen şeffaf, koruyucu kat. Kısmi lak yalnızca seçilen yerlere (logo, başlık) uygulanır ve o bölgeyi parlatır.

Kalıp hazırlanarak yapılan baskı. Kalıp maliyeti olduğu için yüksek adetlerde ekonomiktir; renkler baskı boyunca tutarlı kalır.

Asıl baskıdan önce alınan örnek. Renkler ve yazılar son kez kontrol edilir; onayınızdan sonra baskıya geçilir.

Baskının üzerine kaplanan ince, şeffaf film. Mat ya da parlak olur; yüzeyi çizilmeye ve neme karşı korur.

Tasarımın, kâğıdın kesileceği kenarın dışına taşırılan kısmı; çoğu işte her kenardan 3 mm. Kesim biraz kaysa da kenarda beyaz şerit kalmaz.

Bir işin baskı adedi. Adet arttıkça tane başına maliyet düşer.

Isı ve baskıyla kâğıda geçirilen metalik folyo; altın, gümüş ve başka renkleri vardır. Logo ve başlık gibi küçük alanlarda kullanılır.

Sitenizin internetteki adresi (ör. logomony.com). Yıllık olarak kiralanır; süresi dolmadan yenilenmesi gerekir.

Tarayıcı sekmesinde, site adının yanında görünen küçük ikon. Çoğunlukla logonun yalnızca simge kısmı kullanılır.

Sitenizin dosyalarının durduğu ve ziyaretçilere sunulduğu sunucu hizmeti. Alan adından ayrı bir hizmettir.

Sitenizdeki yazı ve görselleri kod bilmeden güncellemenizi sağlayan yönetim ekranı. Yeni ürün, haber ya da proje eklemek için kullanılır.

Tek bir ürünü ya da kampanyayı anlatan, ziyaretçiyi tek bir adıma (form doldurma, satın alma) yönlendiren sayfa. Reklamdan gelen ziyaretçi çoğu zaman buraya iner.

Sitenin telefon, tablet ve bilgisayar ekranına göre kendini yeniden düzenlemesi. Aynı site her ekranda rahat okunur.

Bir ürünün yalnızca en gerekli özellikleriyle çıkarılan ilk sürümü. Amaç, fikri gerçek kullanıcılarla erken denemek ve gerisini buna göre geliştirmektir.

Telefon kamerasıyla okutulan kare kod; web adresi, menü, Wi‑Fi ya da iletişim bilgisi taşıyabilir. Baskıda çok küçük olursa okunmaz.

Sitenin Google gibi arama motorlarında daha üstte çıkması için yapılan çalışmalar: doğru başlıklar, hızlı açılan sayfalar ve aranan sorulara cevap veren içerik.

Siteyle ziyaretçi arasındaki bağlantıyı şifreleyen sertifika. Adresin https ile başlaması bunu gösterir; yokken tarayıcı “güvenli değil” uyarısı verir.

UI ekranda görünen tasarımdır (düğmeler, renkler, yazılar); UX ise kullanıcının o ekranda işini ne kadar kolay hallettiğidir. İkisi birlikte tasarlanır.